نظرسنجی‌ها تصویر چندان امیدوارکننده‌ای برای جمهوری‌خواهان ترسیم نمی‌کنند. با این حال، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تنها به تعیین حزب مسلط بر کنگره محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای آینده سیاسی دونالد ترامپ، سیاست‌های اقتصادی دولت و بازارهای مالی داشته باشد.
با نزدیک شدن به انتخابات ۳ نوامبر، کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا در معرض تغییر قرار گرفته است. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند جمهوری‌خواهان دلایل زیادی برای نگرانی دارند.
اگر نتایج انتخابات مطابق پیش‌بینی‌ها باشد، ترامپ ممکن است با واقعیتی ناخوشایند روبه‌رو شود: کاهش نفوذ او بر کنگره و دشوارتر شدن پیشبرد برنامه‌های سیاسی و اقتصادی دولت.
چرا کنترل کنگره برای ترامپ اهمیت دارد؟
دموکرات‌ها برای به دست گرفتن کنترل هر دو مجلس کنگره، باید در مجلس نمایندگان حداقل ۳ کرسی خالص و در سنا ۴ کرسی خالص به دست آورند.
اگر دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان را از جمهوری‌خواهان بگیرند، برنامه قانون‌گذاری ترامپ عملاً با مانعی جدی مواجه خواهد شد.
در چنین شرایطی، دموکرات‌ها می‌توانند تحقیقات بیشتری درباره دولت ترامپ آغاز کنند و در مذاکرات مربوط به هزینه‌های دولت، مالیات‌ها و تأمین مالی دولت فدرال، موضع سخت‌گیرانه‌تری اتخاذ کنند.
اگر دموکرات‌ها هر دو مجلس را تصاحب کنند، فشار بر ترامپ بیشتر خواهد شد؛ به‌ویژه در زمینه انتصاب قضات و سایر نامزدهایی که برای تصدی سمت‌های خود به تأیید سنا نیاز دارند.
با این حال، نباید پیش از مشخص شدن نتایج انتخابات درباره پیامدهای آن قضاوت کرد. حتی اگر دموکرات‌ها در هر دو مجلس پیروز شوند، محدودیت‌های مهمی همچنان پابرجا خواهد بود.
محدودیت‌های قدرت دموکرات‌ها در کنگره
در سنا، برای پایان دادن به بحث درباره بیشتر طرح‌های قانونی، معمولاً به ۶۰ رأی نیاز است. بنابراین، حتی اگر دموکرات‌ها اکثریت ساده را به دست آورند، نمی‌توانند به‌راحتی همه برنامه‌های خود را اجرایی کنند.
فرایند آشتی بودجه‌ای (Budget Reconciliation) می‌تواند در برخی موارد استثنا ایجاد کند، اما این سازوکار به معنای آزادی کامل برای تصویب تمام طرح‌ها نیست.
از سوی دیگر، ترامپ همچنان از حق وتوی ریاست‌جمهوری برخوردار خواهد بود. برای لغو وتوی رئیس‌جمهور، به رأی موافق دوسوم اعضای هر دو مجلس نیاز است.
به عبارت دیگر، پیروزی در انتخابات کنگره به معنای دستیابی خودکار به تمام اهداف سیاسی نیست.
پنج عامل مهم برای رصد بازارها در شب انتخابات
پنج شاخص مهم را برای بررسی نتایج انتخابات و ارزیابی تأثیر آن بر بازارهای مالی معرفی می‌کند.
۱. نتایج مجلس نمایندگان در مقایسه با انتظارات
باید بررسی کرد که آیا حوزه‌های انتخاباتی رقابتی که در اختیار جمهوری‌خواهان هستند، با سرعتی متناسب با نظرسنجی‌ها به دموکرات‌ها منتقل می‌شوند یا خیر.
همچنین باید توجه داشت که آیا برتری دموکرات‌ها در نظرسنجی‌های سراسری، واقعاً به افزایش تعداد کرسی‌های آن‌ها منجر می‌شود یا نه.
ایالت‌های پنسیلوانیا، نیویورک، کالیفرنیا، آیووا و ویسکانسین از جمله مناطق مهمی هستند که حتی جابه‌جایی چند کرسی در آن‌ها می‌تواند توازن قدرت را تغییر دهد.
۲. محاسبات مربوط به سنا
رقابت بر سر کرسی‌هایی که در اختیار جمهوری‌خواهان قرار دارند، در ایالت‌های مین، کارولینای شمالی، اوهایو و تگزاس اهمیت ویژه‌ای خواهد داشت.
آلاسکا، آیووا و کانزاس نیز از دیگر ایالت‌هایی هستند که باید نتایج آن‌ها را زیر نظر گرفت.
در مقابل، دموکرات‌ها نیز باید از کرسی‌های خود، از جمله کرسی ایالت میشیگان، دفاع کنند.
۳. بازارهای پیش‌بینی و تغییر انتظارات
یکی دیگر از شاخص‌های مهم، تغییر احتمال پیروزی هر حزب در بازارهای پیش‌بینی است.
باید بررسی کرد که احتمال کنترل مجلس نمایندگان و سنا توسط هر حزب چگونه تغییر می‌کند و آیا این احتمالات با انتظارات پیش از انتخابات تفاوت چشمگیری دارند یا خیر.
این تغییرات می‌توانند بازتاب مناسبی از احساسات بازار و نحوه واکنش معامله‌گران به شکل‌گیری یک نتیجه انتخاباتی مشخص باشند.
۴. واکنش دلار و بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا
واکنش دلار آمریکا و بازار اوراق قرضه، در کنار انتظارات مربوط به سیاست پولی فدرال رزرو، از اهمیت زیادی برخوردار است.
معامله‌گران تلاش خواهند کرد پیامدهای احتمالی نتایج انتخابات را برای سیاست مالی، تورم و رشد اقتصادی ارزیابی کنند.
نکته مهم این است که اگر ترامپ کنترل سنا را از دست بدهد، تأیید صلاحیت یکی دیگر از اعضای هیئت‌مدیره فدرال رزرو نیز بسیار دشوارتر خواهد شد.
این موضوع می‌تواند بر انتظارات بازار درباره مسیر آینده سیاست پولی آمریکا تأثیر بگذارد.
۵. نشانه‌های فوری درباره تأمین مالی دولت و سیاست‌های اقتصادی
در این زمینه، باید به اظهارات رهبران کنگره درباره مهلت تأمین مالی دولت در ۱۱ دسامبر، قوانین مالیاتی آینده و سقف بدهی آمریکا توجه کرد.
کنگره فعلی همچنان مسئول رسیدگی به مهلت تأمین مالی پیش‌رو خواهد بود، اما نتایج انتخابات می‌تواند بر نحوه مذاکره دو حزب تأثیر بگذارد.
به‌ویژه اگر توازن قدرت در کنگره از ژانویه تغییر کند، مذاکرات مربوط به بودجه و تأمین مالی دولت ممکن است وارد مرحله متفاوتی شود.
جمع‌بندی و تحلیل بازار
در حال حاضر، مهم‌ترین موضوع برای ارزیابی ریسک بازارها، احتمال افزایش بن‌بست سیاسی در واشنگتن است.
واقعیت این است که صرف‌نظر از اینکه کدام حزب در انتخابات پیروز شود، مشکلات مالی و بودجه‌ای دولت آمریکا همچنان پابرجا خواهند ماند.
پیامدهای احتمالی برای بازارهای مالی
از منظر بازار، نتیجه انتخابات می‌تواند از چند مسیر اهمیت پیدا کند:
-
دلار آمریکا: تغییر در توازن قدرت کنگره ممکن است انتظارات درباره سیاست‌های مالی و اقتصادی دولت را تغییر دهد و بر ارزش دلار تأثیر بگذارد.
-
بازدهی اوراق خزانه‌داری: افزایش اختلافات سیاسی بر سر بودجه، مالیات و سقف بدهی می‌تواند ریسک مالی دولت را در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار دهد.
-
طلا: افزایش نااطمینانی سیاسی و نگرانی درباره وضعیت مالی دولت آمریکا ممکن است تقاضا برای دارایی‌های امن را تقویت کند.
-
سیاست پولی فدرال رزرو: دشوارتر شدن تأیید اعضای جدید هیئت‌مدیره فدرال رزرو می‌تواند به یکی از عوامل مورد توجه معامله‌گران نرخ بهره تبدیل شود.
نکته کلیدی این است که پیروزی دموکرات‌ها لزوماً به معنای تغییر فوری سیاست‌های اقتصادی ترامپ نیست. رئیس‌جمهور همچنان اختیارات اجرایی و حق وتو را در اختیار دارد.
با این حال، از دست رفتن کنترل کنگره می‌تواند مسیر تصویب قوانین، مذاکرات بودجه‌ای و انتصاب مقامات مهم را دشوارتر کند؛ موضوعی که ممکن است در ماه‌های آینده به منبع جدیدی از نوسانات بازار تبدیل شود.