گلدمن ساکس: ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا میتواند قیمت داخلی را ۴٪ کاهش دهد، اما هزینه اروپا را بالا ببرد
گلدمن ساکس در یادداشتی اعلام کرده است که اگر آمریکا صادرات گازوئیل را ممنوع کند، قیمت گازوئیل در داخل آمریکا در کوتاهمدت حدود ۴ درصد کاهش خواهد یافت، اما در مقابل، قیمت عمدهفروشی گازوئیل در اروپا حدود ۲ درصد افزایش مییابد.
برآورد گلدمن نشان میدهد تا زمانی که ظرفیت ذخیرهسازی آمریکا پر نشده باشد، هر هفته ادامه ممنوعیت صادرات میتواند قیمت گازوئیل در پمپهای بنزین آمریکا را حدود ۲۵ سنت به ازای هر گالن کاهش دهد؛ یعنی تقریباً ۴ درصد نسبت به قیمت فعلی حدود ۶.۵۰ دلار در هر گالن.
اما مسئله مهمتر، پیامد این سیاست برای بازار جهانی سوخت است.
آمریکا یکی از مهمترین صادرکنندگان گازوئیل جهان است و اروپا نیز در شرایط فعلی بهشدت به واردات این سوخت وابسته شده است. بنابراین، حذف بخشی از عرضه آمریکا باعث میشود خریداران اروپایی برای محمولههای جایگزین با یکدیگر رقابت کنند و قیمتها افزایش پیدا کند.
چرا قیمت گازوئیل آمریکا پایین میآید؟
منطق اولیه ممنوعیت صادرات ساده است:
صادرات کمتر → عرضه بیشتر در بازار داخلی آمریکا → کاهش قیمت داخلی
اما این اثر تا حد زیادی به ظرفیت مخازن بستگی دارد. اگر صادرات متوقف شود و مخازن پالایشگاهها و پایانههای آمریکا بهتدریج پر شوند، پالایشگاهها دیگر نمیتوانند به تولید فعلی ادامه دهند و مجبور به کاهش نرخ پالایش خواهند شد.
اینجا یک مشکل مهم ایجاد میشود: پالایشگاه نمیتواند فقط تولید گازوئیل را کاهش دهد. تولید گازوئیل، بنزین و سوخت جت تا حد زیادی به یکدیگر وابسته است. بنابراین کاهش تولید گازوئیل میتواند به کاهش تولید بنزین و سوخت جت نیز منجر شود و در نهایت قیمت این فرآوردهها را بالا ببرد.
اثر بر اروپا
گلدمن ساکس برآورد کرده است که هر هفته ممنوعیت صادرات آمریکا میتواند قیمت عمدهفروشی گازوئیل اروپا را حدود ۳ دلار در هر بشکه، معادل نزدیک به ۲ درصد افزایش دهد. البته برداشت از ذخایر استراتژیک گازوئیل اروپا میتواند تقریباً نیمی از این فشار افزایشی را خنثی کند.
وابستگی اروپا به گازوئیل آمریکا در سال ۲۰۲۶ افزایش قابلتوجهی داشته است. طبق دادههای Kpler، آمریکا حدود ۱۸۰ هزار بشکه در روز از حدود ۵۸۰ هزار بشکه در روز واردات گازوئیل خارج از اتحادیه اروپا را تأمین کرده؛ یعنی حدود ۳۲ درصد. این سهم در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷ درصد بود.
نکته مهم برای بازار نفت
این خبر در واقع یک نمونه کلاسیک از تفاوت بین قیمت داخلی و قیمت جهانی است.
اگر آمریکا صادرات گازوئیل را متوقف کند:
آمریکا:
کاهش صادرات → افزایش عرضه داخلی → کاهش اولیه قیمت گازوئیل
اروپا:
کاهش واردات از آمریکا → کمبود عرضه → افزایش قیمت گازوئیل
بعدتر در آمریکا:
پر شدن مخازن → کاهش تولید پالایشگاهها → کاهش عرضه بنزین و گازوئیل → احتمال افزایش دوباره قیمتها
به همین دلیل، اثر اولیه سیاست ممکن است با اثر آن در چند هفته یا چند ماه بعد کاملاً متفاوت باشد. رویترز نیز گزارش کرده که تحلیلگران معتقدند کاهش قیمت آمریکا در صورت اجرای ممنوعیت صادرات احتمالاً کوتاهمدت خواهد بود و اختلال در بازار جهانی میتواند در ادامه بیشتر شود.
از دید بازارها، نکته کلیدی این است: ممنوعیت صادرات لزوماً به معنای «ارزانتر شدن پایدار سوخت برای آمریکا» نیست؛ بلکه میتواند عرضه جهانی فرآوردههای نفتی را محدودتر و فشار تورمی انرژی را در اروپا و سایر واردکنندگان بیشتر کند.